De grootste valkuil van ons denken is dat we ‘ja’ en ‘nee’ zien als tegengestelden. Zoiets als zwart en wit. Maar in feite gaat het om iets anders. Dat kun je eenvoudig zien door je de vraag te stellen: Waar is nee? Kijk om je heen, doorzoek de hele wereld en je zult merken dat je nergens nee zult vinden. Je vind bossen en velden, dorre vlaktes en besneeuwde landschappen, zeeën en bergen. Je vind wit en zwart, maar nergens vind je ‘nee’. Er is dus iets fundamenteels aan de hand met ‘nee’. En wat er aan de hand is, is dat het alleen bestaat in ons denken, nergens anders. Bij het ‘ja’ is dat anders. Wat je ook ziet, het is er. Als je een boom ziet, is het er. Als je een appel ziet, is het er. Als ja een huis ziet, is het er. Simpel en eenvoudig. Dat geld ook voor emoties en gedachten. Als je een vrolijk gevoel hebt, is het er. Als je een boos gevoel hebt, is het er. Als je denkt aan iets wat je nog moet doen, dan is die gedachte er. Met andere woorden: ‘ja’ is er altijd. Elke ervaring is er.

Dat ‘nee’ doet dus iets vreemds: het zegt ‘nee’ tegen sommige ervaring. Sommige ervaringen mogen er van ons niet zijn; we vinden dan die ervaring niet goed of we hebben het liever niet. Met andere woorden onze oordelen, ons denken brengt ons in de war. Maar omdat we niet zien, dat ‘nee’ eigenlijk niet bestaat, trappen we elke keer in dezelfde valkuil. We raken in de war, raken gestrest, worden vervreemd van onszelf en de werkelijkheid. Dat komt omdat we onze ervaring niet willen accepteren. Dat we de ervaring niet willen accepteren heeft vaak een rede. Het kan te maken hebben met onze opvoeding, onze cultuur, bepaalde angsten of erger oude trauma’s. Het is goed om die te belichten, het kan tijdelijk wat lucht geven, maar het vaak is onvoldoende. In de meeste therapieën is dat wat er gebeurd. Daar is niets mis mee. Het kan zelfs heel erg nodig zijn. Maar er is meer.

Wat als je ‘ja’ kunt zeggen tegen elke ervaring? Als je het huidige moment accepteert, dan stap je uit dualiteit. Dan stap je uit je begoocheling, je dankpatronen en je overtuigingen. Je bent vrij. Dat ‘ja’ zeggen is de meest natuurlijk manier van zijn. Helaas zijn we zo vervreemd daarvan dat we dat weer moeten leren; niet door inspanning, maar juist door te stoppen met ‘nee-zeggen’; door te ontspannen en door je te verbinden met je oorspronkelijk geest. Meditatie, Breintraining, Mindfulness, Yoga-Nidra helpen je weer ‘ja’ te zeggen.

Er is een vergelijking die dat helder maakt: donker en licht. Ook dat zijn geen tegenstellingen van elkaar. Dat kun je simpel zien: als je in een donkere ruimte een klein lampje brengt, dan is hele ruimte vervult van licht. Omgedraaid: Je kunt niet een stukje donker in het licht brengen. De vraag is: waarom proberen we met ons denken dit wel. Waarom brengen we voortdurend ‘nee’ in ons leven.